ModacıNisa Derya Sel’den ‘Çizgisel’ Tesettür

Başörtülüsünüz, gençsiniz, üniversitede okuyor ya da iş hayatındasınız. Kıyafet bulmakta zorlanıyorsunuz. Örtünmeyi bir külfet değil, kolaylık olarak görmeyi arzu ediyorsunuz. Genç moda tasarımcısı Derya Sel, etek, elbise ve uzun kollu bluzlarıyla size farklı bir seçenek sunuyor.

Çalkantılı bir dönemin ardından başörtülülere üniversite kapıları açıldı. Başörtülüler meslek sahibi oldu, kamu kuruluşlarında ve özel kuruluşlarda çalışmaya başladı. Hal böyle olunca tesettür imajı hayatın her köşesine taşındı. Ama genç, dindar kadınlar giyinmek konusunda zorlanıyordu. Örtünmek istiyor ama alaturka görünmek istemiyordu. Tesettür firmaları kadının bu değişimine ayak uyduramıyordu. Bu açığı gören ve aynı sıkıntıları yaşayan başörtülü tasarımcılar sahaya çıktı. Özellikle son iki senede başta İstanbul Erenköy olmak üzere Üsküdar ve Ümraniye’de butik mağazalar açıldı. Fiyatları yüksek bulanlar için alışveriş siteleri başka bir alternatifti. Son dönemin modası ise Facebook üzerinden satış. Tasarımlarıyla dikkat çeken Derya Sel’in markası ‘Çizgisel Butik’le de burada karşılaştık.

Derya Sel, 2002’de İmam Hatip Lisesi’nden mezun olur. Derslerde başarısızdır. Ama başarılı olduğu bir konu vardır. O da resim çizmek… Okulu bitirince modelistlik ve stilistlik kursuna gider. Öne çıkan birkaç öğrenci arasındadır. Hocasının da yönlendirmesiyle Çanakkale’de Güzel Sanatlar Fakültesi’ne yetenek sınavıyla girer. Orada bir sene okuduktan sonra Marmara Üniversitesi Moda Tasarım ve Tekstil Sanatları Bölümü’ne yatay geçiş yapar. Okul bitince ihracat odaklı firmalarda stilistlik yapar. Kendi istediği modelleri çizmek için işi bırakır, yakın bir arkadaşıyla Beyazsel Butik’i kurar. Fakat ikinci koleksiyonda arkadaşı ayrılır. Sel de ‘Çizgisel Butik’ adıyla yoluna devam eder.

Derya Sel’in tasarlarken bir derdi var. Ergenlik çağlarında nasıl örtüneceği konusunda çok zorlanmış. Bu sıkıntıyı başkalarının da yaşadığını düşünerek ürünler ortaya koymayı amaçlıyor. Kendisi ne giyinmek istiyorsa onu çiziyor. Bu sebeple piyasada bulunması güç uzun etek ve kollu bluzlar tasarlıyor. İlkbahar-yaz koleksiyonunda bir de elbiseler yapmış. Çalışmaları sade, iddiasız, biraz da retro (eski modanın yeniden yorumu). Hiç es geçmediği, hatta takıntılı olduğu bir konu var. Kadını ‘X’ formunda (beli ince) göstermek. Bunun için uzun ve yüksek belli eteklerden, dik omuzlu bluzlardan vazgeçmiyor. Ona göre başörtülü kadına dik duruş yakışıyor. Çünkü onlar ezildi, hor görüldü, okul kapılarında coplandılar. Sel, 14 yaşında gözünden hiç silinmeyen bir sahneyi anlatıyor. “Lise 1. sınıfta milli güvenlik derslerinde başlar açılacak dendi. Bir zaman sonra okula da alınmayacağımızı duyduk. Bir gün okula gittiğimde kapının önünde çevik kuvvet dizilmişti. Binanın karşı tepelerinde de keskin nişancılar vardı. Ertesi gün polise karşı gelen arkadaşlarım hakkında ‘Militanlar’ diye başlık attı gazeteler. Aklıma gelince hâlâ tüylerim diken diken oluyor. Ben nasıl ezik olmayayım şimdi?”

Derya Sel, tasarımlarının 40-42 beden birini dahi zarif gösterdiğini söylüyor. Başörtülülerin yıllarca pantolon giymekte ısrar ederek vücut yapılarını bozduğunu düşünüyor. Kadına en çok eteği yakıştırıyor. 50 ve 60’lı yıllar ilham kaynağı. Bu sebeple sinema ve fotoğraftan faydalanıyor. Dünya modasında ne olup bitmiş çok da ilgili değil. Hatta okul yıllarında ‘anti-modacı’ olarak tanınırmış. Piyasalaşmaktan ürktüğü için “Kim ne yapmış?” deyip bakmak istemiyor. Ürünlerini satmak isteyen butikleri de geri çevirmiş. Erenköy yerine Taksim Asmalımescit’te ofis açması aynı nedenden. Sel, farklılıklardan esinleniyor. Ona göre muhafazakârlarda bir ‘moda delisi’ olma hali mevcut. Kentleşme, eğitim, iş dünyasıyla tanışma gibi sebeplerden ötürü normal bir süreç. Son dönemde piyasaya çıkan tesettür moda dergilerinin etkisi yok değil. Sel, bu yayınlarda yapılan tema çekimlerde cilveli bakışlı, aynı pozu veren, birbirine benzeyen kadınları eleştiriyor. Gençlerin bu görsellerden etkilendiğini düşünüyor. Sosyal paylaşım sitelerindeki profil fotoğraflarına dikkatimizi çekiyor. Sel, yeni çıkacak bir tesettür dergisi için editörlük teklifi almış. Ama iddia ortaya koyduğu bu alanın ince çizgiler barındırdığının farkında. “Nasıl kolay başörtülü olunur?” niyetinin dışına çıkmaktan imtina ediyor. ‘Modanın tesettürü olur mu?’ sorusunu kendine sormaya devam ediyor.

Derya Sel, “Tasarımlarımı isteyen çarşafın içine giyer, isteyen dış kıyafet olarak kullanır.” diyor ve çalışmalarında tesettürün temel kurallarına riayet ettiğini ifade ediyor. Son dönemde başörtülüler arasında yaygınlaşan fakir kol, saçı örtünün önünden gösterme ‘moda’larının nasıl yaygınlaştığını soruyoruz. Bir dönem kendisi de bu popülerlikten etkilenip fakir kol yapmış ve giyinmiş. Ama kendi yanlışlarıyla başkalarına örnek olmaktan korkmuş, fakir kolu hayatından çıkarmış. Ona göre moda tasarımcılar ve kamuoyuna mal olmuş örtülü kadınlar istemeseler de rol modeller. Gençlere ‘daha fazlasını yapabilirim’ cesaretini verebilir. Sel, tesettüre dair stillerin yayılmasında imam hatip liselerinin rol oynadığına inanıyor. Mesela, okulda biri örtüsünün altına topuz koyuyor, bir diğeri ertesi gün o topuzu büyütüyor. Yani gençler birbirinden görüp uyguluyor, yaygınlaştıkça yanlışlar meşrulaşıyor. Tesettürün günlük hayatta tesettür dışı yorumlanmasının bir sebebi de daha çok örtünen kadının olması. Artık herkes kolaylıkla kapanıyor. Farklı iş sahalarında çalışabiliyor. Derya Sel, mütedeyyin kadınlardaki bu şaşkınlık sonucu “kapalı ama örtülü olmayan’ bir görüntünün ortaya çıktığından bahsediyor. Bahsi geçen dergilerden biri, ‘Kırmızının cazibesi’ başlığını atıp kapağa kırmızı rujlu örtülü bir kadın koyabiliyor. Sayısı artan bir grupta çizginin dışına çıkanların daima olacağını hatırlatıyor. Ona göre bu tehlike tüm tesettürlü kadınlar için geçerli. Çözümü de insanın kendine, ona benzemeyen bir grubun içinden bakması. O zaman eksikleri, hataları görmek daha kolay.

Çizgisel Butik, 20’li yaşlardaki genç kadınların kıyafet ihtiyacını orijinal tasarımlarıyla karşılamaya talip. Derya Sel, kısa zaman içinde de ürünlerini internet sitesinden satmaya hazırlanıyor.

Derya Sel’in “Çizgisel Moda” markası ile 2012 İlkbahar-Yaz Koleksiyonu kapsamında tasarladığı Elif Öztürk’ün (Carnival Photography) fotoğrafladığı tesettür giyim kıyafetlerini buradan inceleyebilirsiniz.

Kaynak: Aksiyon

Sen Özelsin! #HanimNisa, #UzmanNisa